Αρθρα Κολώνια να την Πιείς στο Ποτήρι!

Κολώνια να την Πιείς στο Ποτήρι!

03/16/17 03:24:30 (8 σχόλια)

από: Elena Vosnaki

Ο Elvis Costello και οι Attractions το ομολόγησαν ξεκάθαρα, σαν καλοκαιρινός ουρανός: "Και πίνεις την κολώνια. Και φτύνεις το  Kodachrome. Πρόσεχε φίλε πού πατάς."

Οπότε, τι θα συνέβαινε άραγε αν αυτό το μπουκάλι του eau de Cologne, που συνήθως χρησιμοποιείς για να ρίχνεις το περιεχόμενό του πάνω στην φρεσκομπανιαρισμένη σου σάρκα, ακολουθούσε άλλη πορεία και το υγρό κατέβαινε από τον οισοφάγο στο στομάχι σου; Όπως πάμπολλες ρωσικές πηγές θα σε διαβεβαίωναν, ίσως να ήταν η συνταγή για πιο γρήγορο θάνατο στις αστικές στέπες της μελαγχολίας...

Η Sarah Boseley κι ο Luke Harding έκαναν το ρεπορτάζ για τον Guardian στην Μόσχα και μας αποκαλύπτουν τα εξής: 

"Περίπου οι μισοί από τους άντρες σε παραγωγική ηλικία στην Ρωσία πεθαίνουν από κατάχρηση αλκοόλ, σύμφωνα με μια νέα ιατρική έρευνα η οποία αναφέρει ότι οι άντρες της χώρας πεθαίνουν σε υπερβολικό ποσοστό όχι μόνο λόγω της κατανάλωσης βότκα, αλλά επειδή καταναλώνουν άλλα προϊόντα που περιέχουν αλκοόλ, όπως eau de Cologne, αντισηπτικά, και φαρμακευτικά σκευάσματα. Ορισμένα εξ αυτών περιέχουν 95% αλκοόλης ανά όγκο μείγματος, που ισούται με 200 βαθμών παρασκεύασμα [...] Οι πιθανότητες πρόωρου θανάτου ήταν ιδιαίτερα υψηλές για όσους προμηθεύονται το αλκοόλ τους από τα eaux de Cologne και άλλες ανορθόδοξες μεθόδους -συγκεκριμένα ήταν 9 φορές πιο πιθανόν να πεθάνουν σύντομα."

[πηγή]

Όμως η κληρονομιά αυτής της θανάσιμης συνήθειας παρουσιάζει το δικό της κομπολόι εξαιρετικών γεγονότων και ζωηρών φαντασιώσεων. Οι Ρώσοι άνεργοι, που αντιπαλεύουν το κρύο και την μιζέρια της φτώχειας και της συνακόλουθης εξαθλίωσης με μια γερή τζούρα Odekolon (όπως είναι το eau de Cologne στα εκλατινισμένης γραφής ρωσικά), έχουν καλή παρέα: oι κάτοικοι της υπαίθρου στην Αλάσκα καταναλώνουν σπρέυ μαλλιών (!) κατευθείαν από το δοχείο, κι όχι πάνω στα μαλλιά τους, με παρόμοια σκοπιμότητα. 

Φαίνεται πως η συνήθεια των υπερβορείων όμως έχει την απαρχή της σε μια άλλη περιοχή της Ευρώπης, και μάλιστα πολύ νοτιότερης και γραφικότερης: της ιταλικής εξοχής! Aναγνώστη, την προσοχή σου, παρακαλώ. Η ιστορική αυτή αναδρομή είναι ειδυλλιακότερη της τωρινής πραγματικότητας. Tα πράγματα, βλέπεις, ήταν πολύ διαφορετικά τρεις αιώνες πριν...

Το 1708, ο Jean Marie Farina έγραφε στον αδερφό του Jean Baptiste: “Έχω δημιουργήσει ένα άρωμα που θυμίζει ανοιξιάτικο πρωινό μετά από μια βροχούλα, στο οποίο η μυρωδιά από τους άγριους νάρκισσους συνδυάζεται με αυτή των πορτοκαλανθών. Με αναζωογονεί αυτό το άρωμα κι ερεθίζει ταυτόχρονα τις αισθήσεις μου και την φαντασία μου...” [1].

Τον Ιούνιο του 1709, ο Jean Baptiste Farina ταξίδεψε στην Κολωνία όπου ο νεότερος αδερφός του Jean Maria Farina δούλευε για τον θείο τους ήδη από το 1708. Κι έτσι, την 13 του Ιουλίου του έτους, ο Jean Baptiste ίδρυσε την εταιρεία G.B.Farina, της οποίας η παραγωγή είναι αδιάκοπη μέχρι και σήμερα. Τέτοια μάλιστα ήταν η δημοτικότητα της σύνθεσης, που, σύμφωνα με τα αρχεία, 3700 μπουκάλια παραδίδονταν σε 39 διευθύνσεις μεταξύ των ετών 1730 και 1739! [2]

Μικρά κουτιά από papier-mâché ήδη αρωματίζονταν με περγαμόντο και χρησιμοποιούνταν για να φυλάσσουν μικρά αλλά πολύτιμα ενθύμια, όπως τούφες μαλλιών και ερωτικά ραβασάκια, πράγμα που δείχνει την εδραιωμένη δημοφιλία των εσάνς με φρουτώδεις αποχρώσεις Ιταλικής προέλευσης. Κι έτσι η ευωδιά του νέου "νερού" (eau), με τον ολάνθιστο συνδυασμό νερολί (το απόσταγμα των ανθών της νεραντζιάς) και της εσάνς από την φλούδα του περγαμόντου, γοήτευσε την αριστοκρατία, με ορίζοντα να γίνει σύντομα ένα από τα αγαπημένα προϊόντα της βασιλικής κι αυτοκρατορικής Αυλής. 

Η κόκκινη σφραγίδα με τον οικογενειακό θυρεό, που εμφανιζόταν σε όλα τα προϊόντα Farina, ήταν σήμα κατατεθέν της ποιότητας κι αυθεντικότητας. Τα μπουκάλια συνοδεύονταν μάλιστα από ένα υπογεγραμμένο έγγραφο με οδηγίες χρήσης, καθώς το αρχικό “Eau de Cologne” δεν προοριζόταν μόνο για εξωτερική χρήση. Αντίθετα, συστηνόταν για την οδοντική υγιεινή, την ανακούφιση από την δυσοσμία του στόματος και ως μέσον αποφυγής των λοιμωδών ασθενειών! Μια μεταμφιεσμένη πανάκεια!

 

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης, που αγαπούσε το σαπούνι Brown Windsor (με εκχυλίσματα λεβάντας, περγαμόντου και γαρυφαλέλαιου στη συνθεσή του), χρησιμοποιούσε το Eau de Cologne κυριολεκτικά "με το λίτρο". Λέγεται ότι κατανάλωνε ένα μπουκάλι του λίτρου στην καθησιά του και ότι έτρωγε κύβους ζάχαρης που είχαν λουστεί με το απόσταγμα. Ο γερμανός συνθέτης Richard Wagner, από την άλλη, φέρεται να έχει γράψει στην αλληλογραφία του:  "Υπολογίζω να χρησιμοποιώ ένα λίτρο Eau de Cologne ανά μήνα. Παρακαλώ αποστείλατε τρία λίτρα για ένα τρίμηνο ώστε να τακτοποιηθώ”.

Άλλες συνταγές Eaux de Cologne, όπως η διάσημη Cologne 4711 (Echt Kölnisch Wasser), που ονοματίστηκε βάση της διεύθυνσης "Glockengasse No. 4711", μοιράζονται το ίδιο όνομα αλλά όχι και την φόρμουλα.

Πριν αποσυρθεί, ο Farina πούλησε την φόρμουλα στον Léonce Collas, το  1806 ο Jean Marie Joseph Farina, δύο φορές κατιών ανηψιός του Giovanni Maria Farina (1685-1766), πούλησε τα δικαιώματα στα 1862 στους Armand Roger και Charles Gallet, το δυναμικό δίδυμο πίσω από την φίρμα Roger & Gallet [3], οι οποίοι παράγουν την διάσημη Eau de Cologne Extra Vielle ως αντίστιξη στην Original Eau de Cologne από την Κολωνία (Cologne).

Το βασικό σημείο ωστόσο, πέραν της διαφοροποίησης των συνταγών, είναι ότι η  "cologne" (μεταφραζόμενη ως Odekolon στα ρωσικά) έγινε συνώνυμη της πόσιμης "θεραπείας". Εντούτοις ήταν κάτι περισσότερο. Και μάλιστα όχι μόνο με την ευεργετική έννοια της λέξης. Ας ανασκαλέψουμε την μνήμη μας κι ας θυμηθούμε τις αμερικανικές συνήθειες που εικονίζονται στο μυθιστόρημα και την κλασσική ταινία "Όσα πήρε ο άνεμος".

Και στο μυθιστόρημα της Margaret Mitchell (Gone with the Wind) και στην ομότιτλη ταινία όπου πρωταγωνιστεί η Vivien Leigh, η ηρωίδα Scarlett o' Hara, κάνει γαργάρες με το δημοφιλές αλκοολούχο "Νερό της Φλόριντα" ή αλλιώς Florida Water (ένα αμερικανικό αντίστοιχο της ιταλοπρεπούς eau de Cologne, πλούσιο σε εσάνς πορτοκαλανθού από γλυκό πορτοκάλι που φύεται στους πορτοκαλεώνες της ομώνυμης πολιτείας των ΗΠΑ). Σκοπός της; Να αποκρύψει το γεγονός ότι έπινε απελπισμένα μόνη της, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει ατάραχη την αναπάντεχη επίσκεψη του Rhett Butler.

Μάλιστα κατά τον 19ο αιώνα, την εποχή στην οποία διαδραματίζεται το μυθιστόρημα, δεν ήταν καθόλου ασυνήθιστο κυρίες της καλής κοινωνίας, κυρίες υπεράνω κάθε υποψίας, να βασίζονται στο άρωμά τους για την απογευματινή τους δόση του -καθώς φαίνεται- αναγκαίου οινοπνευματούχου παρασκευάσματος. Στερημένες από την εναλλακτική των ανδρών, το Κλαμπ για τους Κυρίους δηλαδή, στρέφονταν σε αυτό που είχαν μπροστά τους...τον εξοπλισμό του μπουντουάρ τους. 

‘Αν είσαι παρατηρητικός , θα προσέξεις ότι κάθε κυρία παίρνει την μικρή της 'τζούρα' το απόγευμα, στα θεατρικά δρώμενα, στις συναυλίες, στις ομιλίες. Ανοίγει το τσαντάκι της, ή αν είναι ιδιαίτερα στην μόδα για να κουβαλά τσαντάκι, θα προσέξεις να καταφεύγει συχνά στις τσέπες του γουναρικού της από δέρμα φώκιας.  Από κει θα την δεις να ανασύρει κάτι που μοιάζει με ζαχαρωμένο δαμάσκηνο ή παστίλια λαιμού. Αν κοιτάξεις πιο προσεκτικά όμως θα διαπιστώσεις ότι είναι ένας κύβος λευκής ζάχαρης...Η κυρία μας είναι στο τσακ να καταναλώσει ένα σβώλο αρώματος, μπροστά στον κόσμο και κάτω από την λάμψη των αστραποβόλων φώτων.  Άλλη μια βουτιά στην τσέπη θα ανασύρει ένα όμορφο, ταγιαρισμένο μπουκαλάκι με άρωμα. Θα ρίξει λίγο από το περιεχόμενο στον κύβο ζάχαρης και πριν να πεις ‘Jack Robinson’  το έχει βάλει στο στόμα της, και το έχει καταπιεί σαν ένα καθαρόαιμο άλογο ράτσας του Kentucky.’

απόσπασμα από τον [Lewis Barnett Fretz The Modern Duality or The Man of the Period] σε μετάφραση Έλενας Βοσνάκη

 

Βάσει μιας σεξιστικής αντίληψης, οικείας δυστυχώς για τους καιρούς εκείνους αλλά ενίοτε και τους σημερινούς, ορισμένες πρακτικές των γυναικών αποδίδονται σε γυναικεία "τεχνάσματα", όπως το μακιγιάζ και το άρωμα ώστε να αποκρυφτούν προβληματικές συνήθειες. Η κυρία του παραδείγματος, βλέπεις, όχι μόνο έπινε το άρωμά της, αλλά το χρησιμοποιούσε και πάνω της για να κρύψει την μυρωδιά του οινοπνεύματος που ανέδιδε ο οργανισμός της. Η πρακτική, γνωστή στους γιατρούς της εποχής, παρουσίαζε ουκ ολίγους λόγους ανησυχίας, κι όχι μικρής βαρύτητας.

Ο W.C. McIntosh, γράφοντας στα 1866, απαριθμεί μια λίστα των συστατικών που κατανάλωναν εσωτερικά άνθρωποι που δεν είχαν πρόσβαση στο αλκοόλ ή το φάρμακο της επιλογής τους, κι η επιλογή τους αυτή κάνει το αίμα να παγώνει στις φλέβες: "κόκκινη λεβάντα, κολώνια λεβάντας, eau de cologne, πισέλλαιο (κρεόζωτο), ξύδι  [και] βιτριόλι.{!!!}

Ενδεχομένως το υποκείμενο κοινό σημείο ανάμεσα σε όλες αυτές τις πρακτικές αρωματοποσίας είναι η έλλειψη νόμιμης, ή τουλάχιστον κοινωνικά αποδεκτής, μεθόδου πρόσβασης σε πόσιμα αλκοολούχα παρασκευάσματα. Όσο οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς στον εθισμό και στην ανακούφιση των πόνων τους, σωματικών και ψυχικών, μέσα από την παραζάλη της αιθυλικής αλκοόλης, το να κατευθύνουν τον εαυτό τους στην πόση εναλλακτικών ποτών, ενός εξ αυτών με αρωματικό μανδύα, παραμένει μια επικίνδυνη αλλά βάσιμη εναλλακτική. 

 

Ref:

[1]Markus Eckstein, Eau de Cologne, J.P. Bachem Verlag 2006, Cologne
[2]http://www.farina1709.com/
[3]Edwin T. Morris, Fragrance: The Story of Perfume from Cleopatra to Chanel. E.T. Morris and Co. 1984, New York.

 

Όλα τα ιστορικά άρθρα της συγγραφέος στο δεσμό: 1001 Past Tales

 

Elena Vosnaki

Elena Vosnaki is a historian and perfume writer from Greece and a Writer for Fragrantica. She is the founder and editor of Perfume Shrine, one of the most respected independent online publications on perfume.

Her writing was recognized at the Fifi Awards for Editorial Excellence in 2009 and in 2011.

She is consulted as a fragrance historian & expert and has been curating fragrance installations at museum exhibits at the Milan Expo 2015 and elsewhere. She also contributes to publications around the world.

 





Advertisement

cinnabar
cinnabar

Φανταστικο!!

Mar
18
2017
Μιλένα
Μιλένα

Εξαιρετικό αρθρο!!

Mar
17
2017
Le_Coeur_Gothique
Le_Coeur_Gothique

Ααα...zouzou θα σε παραφράσω λίγο και θα μείνω στην αρχική διατύπωση τού slogan. Οπότε θα πω ότι ήμουν ανέκαθεν και στην κυριολεξία οπαδός του "Μην το πιείτε. Λουστείτε!" όσον αφορά τα αρώματα, με ό,τι κι αν αυτό συνεπάγετο (λιποθυμίες περιγύρου, συγκέντρωση υπογραφών για τον εξοστρακισμό μου κτλ.)...
Έλενα, cheers!

Mar
17
2017
zouzou
zouzou

Ωραία ερευνα. Πολύ ενδιαφέρον άρθρο. Η φωτογραφία της κολώνιας 4711 μου θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια. Από τα αρώματα που μας άφηναν να φοράμε παιδιά.....Μην το πιείτε .....αρωματιστείτε...

Mar
17
2017
plato
plato

Παρα πολύ ενδιαφερον άρθρο! Πόσες πληροφορίες βρίσκονται κρυμμένες στην ιστορία! (Μελετούσα το κείμενο τοση ώρα, ώστε το σύστημα με πέταξε έξω, όποτε το σχόλιο δόθηκε ως guest)

Mar
17
2017
guest_
guest_

Παρα πολύ ενδιαφερον άρθρο! Πόσες πληροφορίες βρίσκονται κρυμμένες στην ιστορία!

Mar
17
2017
zoikgreece
zoikgreece

Αφού ρούφηξα στην κυριολεξία το άρθρο, αναζωογονημένη, μεταβαίνω στο 1001 Past Tales της elena να μεθύσω από ιστορία. Εις υγείαν!

Mar
16
2017
StellaAsk
StellaAsk

Για κάτι τέτοια άρθρα αγαπώ πολύ την Fragrantica!

Mar
16
2017

Πείτε την γνώμη σας

Γίνετε μέλος αυτής της διαδικτυακής κοινότητας και θα είστε σε θέση να προσθέσετε τα δικά σας σχόλια.

Advertisement

Advertisement

Nέα Αρώματα

Aromatics Elixir PremierClinique
Aromatics Elixir Premier

Pure XSPaco Rabanne
Pure XS

VIII Rococo MagnoliaClive Christian
VIII Rococo Magnolia

VIII Rococo ImmortelleClive Christian
VIII Rococo Immortelle

Rose GalanteGelle Freres
Rose Galante

Lys AudacieuxGelle Freres
Lys Audacieux

Miss Dior Eau de Parfum (2017)Christian Dior
Miss Dior Eau de Parfum (2017)

Magnolia BohemeGelle Freres
Magnolia Boheme

Fleur d`Or EnjoueeGelle Freres
Fleur d`Or Enjouee

Ylang Ylang FatalGelle Freres
Ylang Ylang Fatal

Cristal Royal RosePrincesse Marina De Bourbon
Cristal Royal Rose

Coastal Cypress & Sea FennelMolton Brown
Coastal Cypress & Sea Fennel

Profumo Dei SogniCollistar
Profumo Dei Sogni

SunshineNovae Plus
Sunshine

Flower BudNovae Plus
Flower Bud

Morning DewsNovae Plus
Morning Dews

Oud MinéraleTom Ford
Oud Minérale

Figment WomanAmouage
Figment Woman

AbraxaxBoadicea the Victorious
Abraxax

ZirYab PeppermintRicardo Ramos Perfumes de Autor
ZirYab Peppermint

SacroMonteRicardo Ramos Perfumes de Autor
SacroMonte

Serres d'AuteuilSixteen92
Serres d'Auteuil

MontmartreSixteen92
Montmartre

Les Fleurs du MalSixteen92
Les Fleurs du Mal

Le Demi-MondeSixteen92
Le Demi-Monde

Enfant TerribleSixteen92
Enfant Terrible

Wanted FreerideAzzaro
Wanted Freeride

Morayma JazmínRicardo Ramos Perfumes de Autor
Morayma Jazmín

ZirYabRicardo Ramos Perfumes de Autor
ZirYab

ZamBraRicardo Ramos Perfumes de Autor
ZamBra

Επώνυμες μάρκες και αρώματα: